Aangemaakt op 14 juni 2021. laatst gewijzigd op 10 May 2024 om 16:53
Bezoek aan Amsterdam, juli 1949
Soms heb je een foto al tientallen keren gezien voor er een detail of iets in de achtergrond opvalt. Dat heeft te maken met onze manier van kijken maar bij oudere foto’s soms ook met de kwaliteit van de foto of het ontbreken van scherptediepte. Dat laatste is denk ik het geval bij deze foto.
In een tijd dat je, afhankelijk van het toestel tussen de 8 en 36 foto’s per rol kon maken werd er niet zomaar in het wilde weg geklikt. Een foto werd gemaakt op een bijzonder moment of op een bijzondere plaats. De families Benoist en Kabbedijk zijn volgens het bijschrift in het fotoboek een dag naar Amsterdam in juli 1949. En bij de bovenstaande foto dacht ik opeens… Waar staan ze toch voor, Albert en Sjan Benoist en Adriana Kabbedijk-Looyens, het kan niet zomaar een onbeduidend parkje of plantsoen zijn.
Een tweede foto, nu met Sjan Benoist-In de weij en Willem en Adriana Kabbedijk is op dezelfde plek gemaakt en geeft meer prijs van de omgeving. Het lijkt een monument en de eerste gedachte is dat het iets met de Nederlandse provincies te maken heeft. Een zoektocht op Google met Amsterdam en monument en provincies levert niets op. Ik moet toegeven, puur op intuïtie komt oorlogsmonument in me op. Scrollend door de zoekresultaten van “oorlogsmonument Amsterdam” stuit ik op het volgende artikel: Onthulling van het nationaal monument op de dam1 met een foto van het “Tijdelijk Nationaal Monument op de Dam”. Dat is het monument op de foto.
Wat we tegenwoordig de Dam noemen, het plein voor het Koninklijk Paleis en het plein rond het nationaal monument, kent een lange geschiedenis2. In de tijd dat de foto werd gemaakt werd het deel waar het tijdelijk monument staat het Damplantsoen genoemd. Een tweede foto geeft een beter beeld van de omgeving.
Het maakt ook duidelijk waarom de omgeving van het plantsoen niet makkelijk herkenbaar is, alle gebouwen op de foto uit 1949 zijn verbouwd of verdwenen. Een foto uit 1950 komt meer overeen met de groepsfoto.
Foto Ben van Meerendonk / AHF, collectie IISG, Amsterdam
Het grote gebouw achter het monument is dan nog Restaurant Polman en het smalle gebouw links is Hotel Kransnapolski. Een aantal jaren later heeft Kransnapolski gebouw Polman gekocht en is het dak verwijdert.
Na de eerste dodenherdenking op 9 mei 1945 werd het idee geopperd een national oorlogsmonument op te richten. In afwachting daarvan werd in 1947 een tijdelijk monument gebouwd. In de nissen staan urnen met grond van 11 fusilladeplaatsen uit de 11 provincies. In 1959 werd nog een urn geplaatst uit Nederlands-Indië. (Meer foto’s Tijdelijk Nationaal Monument: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tijdelijk_Nationaal_Monument_(Amsterdam))
Op de foto met Albert Benoist vallen een aantal dingen op. Albert draagt een opvallend witte (lichte) regenjas en hij staat in een voor hem typische houding met de sigaret in de rechter hand. Sjan Benoist-In de weij en Adriana Kabbedijk-Looyens hebben zo te zien dezelfde tas.
Aangenomen dat ze met de trein naar Amsterdam zijn gegaan lopen ze na de Dam verder naar de Regulierbreestraat zeg maar tussen de Munttoren en het Rembrandtplein. De derde foto is genomen voor de winkel House of England op nummer 23 van die straat.
De winkel staat goed op de onderstaande foto van 28 juni 1951, “House of England verkoopt tegen halve prijzen”. De foto is ook gemaakt in de richting van het Rembrandtplein, boven Adriana Kabbedijk zie je nog net de letters EAC van de gevelreclame van CINEAC, de zogenaamde nieuwsbioscoop. Op de foto van Carel Vogel is goed te zien dat achter House of England de dames kapsalon Maison Fhilène zit en dat de MBA op de gevel komt van GAMBA een bontwinkel die in 1951 werd omgebouwd tot ijssalon.
Het grote gebouw achter de bomen is het (nu) voormalig hoofdkantoor van de Amsterdamse bank die via de AMRO bank onderdeel werd van de ABN. Overigens staat Albert ook uitgebreid op de foto als schaduw.
De locatie van de vierde foto heb ik niet kunnen achterhalen en gezien het gering aantal visuele aanknopingspunten zal dat waarschijnlijk zo blijven.
Aangemaakt op 14 juni 2021. laatst gewijzigd op 10 May 2024 om 16:53