Aangemaakt op 18 september 2018. laatst gewijzigd op 29 April 2025 om 11:35

Hendrik Vervaart en Antonia Sijmons 60 jaar getrouwd (1876-1936)

1. Wie staan er op de foto

Op 11 juli bezocht ik met Roelf tante Tonnie de oudere zus van mijn moeder en haar man oom Bernhard in Oosterhout. Recentelijk waren ze 60 jaar getrouwd.

We kwamen erop toen we de foto met een grote groep mensen bekeken. Tante Tonnie wist het meteen, dat was het 60-jarig huwelijk van oma en opa… Nou ja overgroot moeder en vader. Ze waren ‘s morgens naar de Gerardus Majella kerk¹ geweest en daarna in processie, met alle achterkleinkinderen in smetteloos wit voorop terug naar huis.

60 jaar getrouwd zijn is altijd een mijlpaal maar in een tijd dat het heel uitzonderlijk was 80 jaar te worden…

Bij het bekijken van de foto voor het bezoek had ik zelf al gedacht dat het om een dergelijk feest kon gaan maar omdat de volledige familie In de Weij er op staat ben ik gaan zoeken naar langdurige huwelijken in die familie.
Tante Tonnie bevestigde mijn vermoeden dat het een huwelijksfeest was maar we bespraken niet welke opa en oma. Het bleef dus maar knagen dat ik het mogelijk in een onbekende tak van de familie In de weij moest zoeken.

Thuis gekomen ging ik opnieuw zoeken en realiseerde me dat de oma van Tonnie en Cocky, de moeder van Adriana Benoist, uit de familie Vervaart kwam. Zo vond ik het huwelijk van Hendrik Vervaart en Antonia Sijmons, op 8 mei 1936 60 jaar getrouwd.
Dat betekent dat alle In de Weij’s die op de foto staan Kleinkinderen en achterkleinkinderen zijn via Johannes In de Weij en de twee zussen uit de familie Vervaart waarmee hij getrouwd is geweest. Alle andere aanwezigen zijn dus kinderen en kleinkinderen uit de familie Vervaart.

Er staan 83 mensen op de foto, dat maakt de foto zeer waardevol en uniek. Al staat de 78ste er alleen met een oor op en zullen we mogelijk nooit weten wie dat is.

Gelukkig kon Tante Tonnie wel een aantal namen geven:

Relaties

Sjan Indeweij (mijn Oma) getrouwd met Albert Charles Benoist.  Dochter van
Antonia Maria Vervaart en Johannes Indeweij.
Antonia Maria Vervaart overlijdt in 1921.
Johannes Indeweij hertrouwt Agatha Johanna Vervaart.
Antonia Maria Vervaart en Agatha Johanna Vervaart dochters van
Henricus vervaart (1849) en Antonia Sijmons.

Waar is de foto gemaakt.

Hendrik en Antonia Vervaart-Sijmons verhuisden in 1921 van Oudenbosch naar de Jan van Polanenkade 7^II, een straat aan het centrum van Breda langs de Mark waar schepen konden aanmeren. Hij is dan bijna 72 jaar. Zijn beroep wordt vermeld als metselaar. Later wordt dat doorgestreept en vervangen door “zonder”.
Johannes In de Weij woont in 1925 met zijn tweede vrouw Agatha Vervaart en hun samengestelde gezin in Merksem. Dat gezin bestond dus uit mijn Oma, haar zussen Jo, Corrie en Cis en haar broer Frans en half-broer Harry.
Maar Johannes In de Weij overlijdt op 16 december 1925 in Oosterhout. Omdat er voor het gezin geen dwingende rede was om in Merksem te blijven verhuisde Agatha In de weij–Vervaart in januari 1926 met haar zoon Harry en de kinderen van Johannes uit zijn eerste huwelijk naar Breda. Eerst wonen ze op de Jan van Polanenkade en vanaf september 1926 op de Gravenstraat. Op den duur verhuizen ook Hendrik en Antonia Vervaart naar de Gravenstraat.

Het gebied achter de Jan van Polanenkade, bekend onder de naam de Gampel² (later Gerardus Majella-buurt) was en is onderdeel van de wijk Fellenoord. Het omvat straten als de Odilia van Salmstraat, het Oranje Nassauplein en de Gravenstraat. Deze buurt werd gebouwd vanaf 1919. Het is het eerste grote volkshuisvestingsproject in Breda, maar nog wel binnen de singels. Het vervangt de krottige huisjes van straten als de Gampelstraat³. Deze stonden bekend als de de Antwerpse Barakken en waren onderdeel van een groot gebied met militaire gebouwen mogelijk stammend uit de 17de eeuw.

Op 29 september 1926 kreeg Adriana In de weij – Vervaart het huis Gravenstraat nr. 13. Het is mogelijk dat ze daarvoor in aanmerking kwam omdat ze als schoonmaakster van het Breda’s Museum⁴ een ambtebaar was en een deel van de huizen in de nieuwe wijk, de grotere huizen bestemd waren voor ambtenaren.

In de jaren 20 en 30 waren de Mark die langs het centrum liep en de haven nog niet gedempt. Breda bestond uit een aantal eilandjes in het stroom gebied van de Aa en de Mark. Om aan te geven hoeveel water er was heb ik het straten plan van rond 1930 geprojecteerd op een kaart uit 1734. Het eiland de Regenbeemd bij (1) bestond in 1936 nog. Het is de plek waar machinefabriek van Backer & Rueb stond⁵ en ertegenover waarop de kaart K is aangegeven het inmiddels weer gesloopte politiebureau⁶.

De Jan van Polanenkade begon bij (1) (nu de voormalige Seeligkazerne) en liep tot de Tolbrug (2). De Gravenstraat lag tussen de Achterom (3) en de Odilia van Salmstraat (4).

De Gampel het water dat zeg maar onder (3) van de Mark langs de achterom stroomde was de naamgever van de wijk. De Jan van Polanenkade boven en onder de Gampel werd verbonden door de Pek brug. Deze brug is te zien op een foto uit 1870⁷ die wordt bewaard in het stadsarchief van Breda.

De Gravenstraat is al aan bod gekomen in het verhaal van het bruidspaar Dankers. In 1936 woonden de Wed. A.J. Vervaart met haar zoon Harry en stiefdochter Zus op nummer 13. Uit de verhalen van Tante Tonnie kwam naar voren dat ook Hendrikus en Antonia Vervaart er op dat moment nog woonden.

Typisch aan dat huis was dus dat het naast een brandgang lag. Nu kon ik nergens goede foto’s vinden van de Gravenstaat, alleen foto’s van de buurt in de tijd dat het werd afgebroken⁸. Op deze foto zijn de straten wat vervallen, de huizen zien er oud en vermoeid uit, dat in grote tegenstelling tot het huis op de groepsfoto.
Bovendien lijkt het onmogelijk een dergelijke grote groep mensen in een gewone staat allemaal in beeld te krijgen.

Maar er zijn ok een aantal sterke aanwijzingen vóór de Gravenstraat. Ik vind een foto van de Odila van Salmstraat (i.v.m. copyright alleen een link) van rond 1930, waarop de straat en de huizen dezelfde frisheid hebben als op het groepsportret⁹.

Bij het bestuderen van de groepsfoto vallen me nog twee dingen op. Boven de deur is een plantenbak opgehangen ter decoratie en er zit geen raam. Bij de buren zit wel een raam. Achter de man helemaal rechts boven is een fragment van een bordje te zien.

Later vind ik een luchtfoto van rond 1970 waar de buurt nog op staat. En ondanks dat nummer 13 er zeer klein op staat kun je zien dat er boven de deur geen raam zit, en bij de buren wel.

Als ik nu terug kijk naar de foto’s van de sloop kun je het daar ook goed zien. Het huis naast de poort heeft geen raam boven de deur¹⁰.

Bovendien vind ik op een andere foto¹¹ van huizen in Fellenoord naast een poort het volgende:

Dat verklaart het plaatje achter de man met nummer 73 rechts-boven.

Wat op de foto’s van de sloop ook goed is te zien dat de huizen links en rechts van de brandgang een kleine halve meter naar voren springt. dat is op de foto met de groep ook te zien.

Het lijkt me redelijk zeker, de foto is genomen voor het grootouderlijk huis aan de Gravenstraat 13 in Breda.

De Gampel waar de Gravenstaat onderdeel van uitmaakte kreeg in de loop der jaren een slechte naam. In de jaren zeventig werden de huizen naar nieuwe maatstaven te klein gevonden, door slijtage en verwaarlozing was de optimistische frisheid van de huizen volledig verwelkt.
In 1980 werden alle huizen in de wijk gesloopt, en werd een nieuwe wijk gebouwd met een nieuwe naam, Gerardus Majella, naar de parochie. In 1987 werd de kerk onttrokken aan de eredienst en in 1989 gesloopt.
Van de wijk bleven alleen de straatnamen over, niet het grondplan¹².

Aangemaakt op 18 september 2018. laatst gewijzigd op 29 April 2025 om 11:35