Aangemaakt op 22 June 2024. laatst gewijzigd op 30 June 2024 om 12:19

Januari 1933, Afscheid van de kerkmeester

In 1926-1927 werd in Heemstede een tweede parochie opgericht, de Onze Lieve Vrouw Hemelvaart, Heemstede groeide immers. 25 maart 1927 wordt de nieuwe door het architectenbureau Cuypers ontworpen kerk, ingewijd. Jan van de Linden was er vermoedelijk vanaf het begin bij betrokken. Hij was Kerkmeester en lid van het college van collectanten.

Het leven van Jan verandert ingrijpend als in april 1932 zijn vrouw komt te overlijden na de geboorte van hun zesde kind. Het kind overlijdt ook. Eind maart is dan ook al zijn jongste broer, de priester Piet van der Linden terminaal ziek opgenomen in een ziekenhuis in Tilburg.

Met een gezin van 5 kinderen en een eigen bedrijf met zo’n 5 man personeel, misschien ook een bedrijf dat steeds meer een belasting werd moet in de loop van 1932 het plan zijn ontstaan om het bedrijf te verkopen en een baan in Medemblik te aanvaarden.

Het afscheid van Heemstede betekend ook afscheid van de kerk en de bestuursfunctie.

Bij ons thuis in de Kasterleestraat in Breda hing een schilderij in de gang van het interieur van volle een kerk met een aantal collectanten. Harry had verteld dat zijn vader het schilderij kreeg bij zijn afscheid als kerkmeester van de kerk in Heemstede in 1933. Of het schilderij al eerder, na de verhuis van Jan van der Linden van Zaandam naar Koog aan de Zaan in 1960 of de verhuis naar Nijmegen in 1967 al bij ons in huis hing weet ik niet, hopelijk blijkt dat uit foto’s.

Na het overlijden van Harry is het schilderij bij mij in huis gekomen, het stond eerlijk gezegd achter de radio op de kast in mijn werkkamer, niet verstopt maar ook niet geheel zichtbaar.

Er waren al momenten geweest dat ik op het punt stond om contact te zoeken met de kerk in Heemstede maar Corona bracht uitstel en bijna ook afstel. Maar eind mei van dit jaar kwam opeens dat moment dat ik tegen mezelf zei, nu, doe het nu.
Via een bericht achtergelaten op de website van de Historische Vereniging Heemstede-Bennebroek kreeg ik contact met Michel Bakker, de archivaris van de OLV Hemelvaartkerk met wie afsprak het schilderij op 4 juni in de pastorie van de kerk over te dragen.

Bij de overdracht van het schilderij kreeg ik een tour door de kerk. Het gebouw is ontworpen door een top architect en dat zie je terug in de spannende plattegrond, de wijze waarop de ruimte is opgebouwd en vorm gegeven en ook aan alle prachtige details.

We spraken natuurlijk ook over Jan van der Linden en de functie die hij had bekleed in de kerk, kerkmeester, lid van het college van collectanten. De eerste bank geheel rechts aan de voormalige mannenkant is de bank waar de collectanten tijdens de mis zaten. Als je de kerk binnen gaat is de mannenkant rechts.

Michel Bakker beloofde de volgende dag het archief van de kerk te raadplegen om te zien of er iets terug te vinden is over Jan van der Linden. Een dag later kreeg ik per mail foto’s van de notulen van het college van collectanten, het jaarverslag over 1932 en de notulen van de eerste vergadering van het college in 1933 op 16 januari.

Ik kon er een een aantal interessantste feiten uit halen.
Ten eerste was Jan van der Linden de penningmeester van het college en dus mogelijk ook kerkmeester. In het jaarverslag wordt gemeld dat Jan van der Linden een heel groot verlies heeft geleden¹. En uit de notulen van de vergadering blijkt dat Jan van der Linden deze vergadering niet heeft bezocht maar een brief stuurde waarin hij ontslag vroeg van de functie van penningmeester wegens vertrek naar elders².
Het is gewoon lid de Heer Böhm, die het idee oppert een “aandenken” te sturen, maar het wordt aan de secretaris overgelaten dit verder uit te voeren. De secretaris is J. van Amerongen, mogelijk is van Amerongen slager en woont op de Raadhuisstraat 28 ³ in Heemstede.

Dat “aandenken” wordt dus een schilderij van Jacobus Theodorus van Noort.

Van Noort woonde op nummer 29 van de Raadhuisstraat. In een advertentie in het adresboek van 1929 ⁴ noemt hij zichzelf schilder en heeft hij een winkel in glas, verf en schoonmaakartikelen. Er staat niet expliciet of hij kunst- dan wel huisschilder was maar de combinatie van de twee ben ik al een aantal malen eerder tegengekomen in het Biografisch Portaal⁵.
In de vergadering van 16 januari wordt een nieuw bestuur gekozen en bij de verkiezing van de nieuwe penningmeester is er 1 stem uitgebracht op “J van Noort”. Het is dus mogelijk dat de schilder van Noort ook in het college en het bestuur zat.

De secretaris van Amerongen en de schilder van Noort wonen bovendien beidde in de Raadhuisstraat, schuin tegenover elkaar.

In het boek “Onze Lieve Vrouw Hemelvaart, 75 jaar parochieleven aan het Valkenburgerplein”⁶ staat op pagina 44 een foto van het college op de uitgaansdag, medio jaren dertig. Helaas staan van Amerongen en van Noort niet de de foto, meneer Böhm wel, hij is vooraan, gehurkt, de tweede van links.

Van Noort overlijdt in 1938⁷, misschien dateert dat de foto ook wel.

Het “aandenken”, het schilderij is dus bij Jan van der Linden terecht gekomen, daarna bij mij vader Harry van der Linden en na zijn overlijden in 2018 bij mij.  Ik ben erg blij dat het schilderij sinds 4 juni 2024 weer terug is waar het zijn reis ooit begon.

Eric van der Linden
Met dank aan M. Bakker, archivaris OLV Hemelvaartkerk Heemstede.

Aangemaakt op 22 June 2024. laatst gewijzigd op 30 June 2024 om 12:19