Aangemaakt op 4 juli 2023. laatst gewijzigd op 13 August 2025 om 14:50

Harry van der linden 1930 - 2018

Personalia

Henricus Josephus Fransiskus van der Linden
Geboren
9 juli 1939
Postlaan 20
Heemstede

Overleden
Zaterdag 10 maart 2018
Amphia ziekenhuis Locatie Molengracht
Afdeling 46 kamer 77
Breda

Gewoond

Postlaan 20, heemstede (1930-1933)
Vooreiland 19, Medemblik (1933-1935)
Uiverstraat ?, Medemblik (1935-1935)
Kalf 13a, Zaandam (1933-1946)
Botenmakerstraat 1, (nu 1b) Zaandam (1946-1952)
Herculesstraat 12, Breda (1952-1956)
Paul windhausenweg 13a, Breda (1956-1958)
Liniestraat 97, Breda (1958-1962)
Ari van de Heuvelstraat 9, Bunnik (1962-1964)
Valkhofstraat 14, Breda (1964-1969)
Kasterleestraat 41, Breda (1969-1982)
Voorvang 96, Breda (1982-1983)
Ginnekenweg 58a, Breda (1983-1983)
Antwerpenstraat 518, Breda (1983-1986)
Hendrik Hoeymakerstraat 4, Breda (1986-19??)
Calandstraat 67, Breda (19??-2018)

School

Lagere school dorpsschool ’t Kalf 1936 - 1942
ULO (Uitgebreid lager Onderwijs) Bloemgracht zaandam 1942 - 1944
ULO (Uitgebreid lager Onderwijs) Bloemgracht zaandam 1945 - 1946
Handelsavondschool 1946 - 1951
Opleiding verzekeringsadviseur rond 1970

Huwelijk

1. 26 oktober 1955 Cocky Benoist
   Wet: Gemeentehuis Grote Markt Breda
   Kerk: Onze-Lieve-Vrouw Rozenkranskerk, Pijnboomstraat Breda
   Huwelijk ontbonden in 1983
   
2. 26 Mei 1988 Toosje Voeten
   Wet: Stadhuis Grote Markt Breda
   Geëindigd door overlijden 2018

Werk / militaire dienst

Orion 1946 - 1951 kantoor
(Orion = Orion Aardolieproducten Onderneming N.V. Zaandam)

Militaire dienst maart 1950 - februari 1952 Hojelkazerne Utrecht.
Opleiding Radiotelegrafist
Ingedeeld bij: Lijn en Kabelmonteurs
Kaderschool opleiding tot Sergeant
Militaire dienst herhaling 1952 5/8 - 4/10

Orion 1952 - 1952 Kantoor
Orion 1952 - 1962 vertegenwoordiger / verkoper
Orion 1962 - 1968 inspecteur (meerjarige contracten)
Burmah Trading Nederland, Voorburg 1968 - 1970?
(De merknaam Orion wordt Castrol. De oliefabriek in Zaandam wordt gesloten.)
Zelfstandig Assurantie adviseur Breda 1970? 19??
Westenburg Assurantiën Breda 19?? - 19??
DeKa Assurantiën 19?? - 19??
Relik & van Hoofd, reisbureau en Assurantiën, 19?? - 19??
Zelfstandige praktijk Paranormaal genezer magnetiseur 1983 - 2017
(Ik ben er nog niet helemaal uit wanneer hij Westenburg precies heeft verlaten. Hij begon als zelfstandige net nadat we in de Kasterlee straat gingen wonen, rond 1970. Of Relik & van Hoofd of DeKa zijn laatste werkgever was zal wel blijken als we de foto’s en dia’s verder gaan bestuderen.)

Kranten

NRC handelsblad 9 juli 1930
De telegraaf (ochtend) 9 juli 1930
De Tijd : godsdienstig-staatkundig dagblad

Hobby’s

Harry had geen hobby’s in de gewone zin van het woord zoals iets verzamelen of iets heel bewust op gezette tijden doen zoals sport. Werken en gezin waren belangrijk voor hem. Ook de auto rijden was belangrijk.
Hij was een goed fotograaf al zal hij dat niet zelf zo benoemd hebben. Fotograferen is iets wat altijd gedaan werd in een vakantie of bij een gelegenheid. Maar als je de vakantie foto’s terug kijkt zie je dat hij hele goede foto’s maakte ook omdat ze vaak afwijkende uitsneden en gezichtspunten tonen die het beeld spannend en interessant maken.
Het is niet zo dat Harry met de gereedschapskist in de hand door het leven ging maar hij was wel hulpvaardig en handig met gereedschap. Zo hebben we samen bijvoorbeeld een boekenkast gemaakt en vloerbedekking gelegd. En toen we jongens waren hebben we bijvoorbeeld een zeilboot gemaakt uit planken. Ergens tussen zijn 60 ste en 70ste jaar begon hij last te krijgen van zijn knieën en kwamen een paar zware operaties. Het is wel tekenend dat hij klaagde over niet meer kunnen klussen niet zozeer voor het klussen maar omdat hij je niet meer kon helpen.
Zeker in de jaren 50 tot 80 speelde de schouwburg een rol. Hij ging vaak naar operette en toneel. Hij heeft ook lang met Cocky een seizoen abonnement gehad voor de stadsschouwburg Concordia. Ook hierbij speelde dienstbaarheid een rol want bij het theater bezoek werden altijd twee oudere zwaar gehandicapte mensen meegenomen. Ik kan ze nog zo voor de geest halen, we kenden als de familie Appeldoorn.
Daarnaast speelde cabaret een grote rol. Zo werden de one-man shows van Toon Hermans bezocht in Carré. Harry heeft lang een fascinatie gehad voor Wim Sonneveld. Hij had het volledige werk van Sonneveld op cd.
Harry hield wel heel erg van goed eten. Wat dat betreft is hij 60 jaar verwend geweest. Hij heeft ook zelf eten gemaakt maar vooral voor het samenzijn minder voor het koken.
Een talent dat hij weinig gebruikt heeft is het schrijven en uitspreken van speeches. Met name als het een weerwoord betrof op Oom Jaap Koning kon hij goed en bijzonder grappig uit de hoek komen.
Al van jonge leeftijd speelt voetbal een belangrijke rol. Met zijn vader en vriend Aad ging hij in Zaandam naar wedstrijden kijken. Ook gingen ze naar uitwedstrijden. Later werd Ajax zijn ploeg die thuis via tv ook zeer intensief gevolgd werd. Ook was hij een groot fan van Oranje. Hij is naar de Europacup finale Ajax - Panathinaikos geweest in Wembly op 2 juni 1971
In het Grootouder boekje schrijft hij dat hij heel weinig gelezen heeft. Maar naarmate hij ouder werd heeft hij dat wel ingehaald. Hij is een regelmatige bezoeker geworden van de bibliotheek en las veel.

Vriendschappen

Waar je het ook over moet hebben als je iets zegt over Harry zijn lange vriendschappen.
Om met de langste te beginnen, Aad Fraser-Storm. Aad en Harry hebben elkaar leren kennen op de middelbare school, waarschijnlijk in 1945 en zijn bevriend gebleven tot Harry overleed in 2018, meer dan 70 jaar.
Toen Harry en Cocky trouwden in 1955 gingen ze wonen aan de Paul windhausenweg 13a in Breda. Ze werden daar de buren van de familie Herman en Pieternella Verkooyen. Herman was de conciërge het Onze Lieve Vrouwe Lyceum en woonde in de conciërge woning op nummer 12. Na de verhuis naar de Liniestraat bleven ze bevriend en werden ze Opa en Oma Verkooyen voor ons. Herman Verkooyen ging in 1959 met AOW. Harry en Cocky bleven bijna wekelijks contact houden tot hun overlijden in respectievelijk 1983 en 1986.
Een andere vriendschap uit die tijd is met Kapelaan W. Baron van Oldeneel tot Oldenzeel die kapelaan was van de Sacrementskerk, de parochie kerk waar Paul Windhausenweg onder ressorteerde. Ze bleven de Kapelaan thuis uitnodigen en bezochten hem later in een bejaarden centrum tot hij in 1993 overleed.

Een bijzondere vriend was Jan Lieskamp (1928-2011). Jan werd na het voltooien van de Kweekschool opgeroepen voor de militaire dienst waar hij Harrie ontmoette. Ze raakten bevriend, zo zelfs dat Jan op een dag bij Harrie thuis op de Botenmakerstraat op bezoek ging. Bij dit bezoek bloeide de liefde tussen Jan en Harrie’s zus Greet op en Jan en Greet trouwden in 1955. Harrie en Jan behielden een bijzondere persoonlijke band tot Jan in 2011 overleed.

Een aantal vriendschappen zijn begonnen in de Liniestraat vanaf 1958. De huizen in de Liniestraat / Chr. Huygensstraat waren allemaal nieuw en geschikt voor gezinnen. Harry en Cocky raakten bevriend met de familie Emmen, Jan en Riet en hun dochter Lianne. Zij waren de achterburen. Toen Jan Emmen overleed in 1972 volgden een aantal jaren van zeer intensief contact. Dat normaliseerde wel wat maar bleef zeer hecht ook omdat John trouwde met Lianne.
Met die vriendschap kwam ook Jaques de Kanter in beeld, de jongste broer van Riet Emmen. Jaques werd een goede vriend en bleef dat tot het einde.
Een vriendschap die ook uit die tijd stamt is met Jaques Goveaarts. Jaques was een collega van Jan Emmen. Naast de vriednschap was Jaques tot op hoge leeftijd de belasting consulent van Harry. Bij zijn tweede huwelijk met Toosje Voeten was Jaques zijn getuige.

Autorijden

Als je iets zegt over Harry moet je ook iets zeggen over autorijden. Een aantal maanden voor zijn overlijden heeft nog een rijvaardigheidstest gedaan die na je 75ste verjaardag verplicht is, maximaal om de vijf jaar. Zijn rijbewijs werd ondanks dat hij al erg fragiel was met drie jaar verlengt.
In 1948 heeft hij onmiddellijk na zijn 18de verjaardag het rijexamen afgelegd en een rijbewijs aangevraagd. Hij had al veel geoefend op de plaats achter het huis aan de Botenmakerstraat in Zaandam.
“Welke wil je hebben”, moet de ambtenaar van burgerzaken gevraagd hebben en Harry antwoordde volgens de overlevering, “doe ze allemaal maar.” Zo kon het dus dat hij tot op hoge leeftijd alle vrachtwagens en bussen mocht rijden zonder dat hij daar ooit een examen voor had afgelegd.

Ik denk wel dat dit later heeft plaatsgevonden, bij een verlenging van het rijbewijs. In 1951 werd een nieuwe Wegenverkeerswet en Wegenverkeersreglement ingevoerd¹ en daarmee de categorieën B, C, D en E grotendeels zoals we die nu nog kennen. Het rijbewijs zoals afgebeeld van 1948 geldt voor alle voertuigen op meer dan twee wielen.

De eerste auto waar hij mee gereden heeft was de wagen van wasserij Haak die werd gebruikt voor het ophalen en brengen van waszakken bij klanten in de Zaanstreek. Op zaterdag haalde hij oma Karskens op in de Emmastraat en ging een stuk met haar rijden.
Zijn eerste “eigen auto” was een Volkswagen Kever van de zaak, van de Orion. Hij kreeg de auto toen hij voor de Orion als verkoper / vertegenwoordiger aan de slag ging. Of dat voor af na de militaire dienst was weet ik nog niet. Aad Fraser-Storm vertelde dat Harry zodra hij de auto had gekregen naar de school reed die hij voortijdig had verlaten om de docenten te laten zien dat hij een goede keuze had gemaakt. Uit het verhaal van Aad maak ik op het 1949 geweest moet zijn. Die Kever zie je onder andere op foto’s gemaakt in Zierikzee toen hij daar vlak na de watersnoodramp klanten bezocht met Carla d’Hondt en hij langs ging bij de bakkerij van familie Theo ten velde.
In de jaren bij de Orion waren dagelijkse ritten van 150 tot 300 kilometer niet ongebruikelijk, 540.000 kilometer in die 18 jaar. toen hij in de verzekeringen ging en dus dichter bij huis bleef werd dat veel minder maar in de jaren 70 reden we een aantal keren in 1 ruk van Breda naar Barcelona.

Ik zal me er ooit nog eens aan zetten om een lijst te maken met auto’s die hij heeft gereden maar de de 70 jaar van 1948 tot 2018 moeten dat er tientallen zijn geweest.

Maar de auto was ook “a means to an end”, aan het einde van elke rit stond een ontmoeting.

Het is niet zo dat we als kinderen of tiener in de auto mochten rijden, dat kwam ook nooit ter sprake. Het gebeurde wel eens dat je bij Harry op schoot achter het stuur mocht zitten en het stuur vasthouden. Voorzover ik me kan herinneren gebeurde dit alleen in Scharendijke. We gingen van 1960 tot 1970 (bij benadering) naar de camping van de smid van Scharendijke, hij had zo’n tien caravans staan onder aan de Rampweg, met name voor mensen die werkten aan de Brouwersdam. Wij woonden daar de hele grote schoolvakantie. De camping was bereikbaar over een tractorweg langs de Rampweg naar het dorp. En als ik dan met Harry ’s morgens naar het dorp reed om melk en brood te halen mocht ik op zijn schoot zitten op de tractorweg en sturen.

Natuurlijk hebben wij ook eindeloos veel uren met hem in de auto doorgebracht omdat we alles met de auto deden. De eerste keer dat ik een trein van binnen zag was ik een jaar of veertien.
Een persoonlijke herinnering aan rijden met Harry? Het zijn vaak van die stomme kleine dingen die je bij blijven en dit is er één van.
Als Harry achter het stuur zat en we reden op een rustige weg dan had hij vaak twee handen boven op het stuur met de duim van zijn rechterhand schuin naar beneden. Ik neem aan dat dat ontspanning gaf en rust. Maar de duim ontnam hem deels het zicht op het dashboard regelmatig gingen de duim omhoog om de instrumenten te bekijken en ging zijn blik even een beetje naar beneden. En na de observatie van de instrumenten ging de blik weer omhoog en de duim omlaag. En dat ging maar door met een redelijke regelmaat.
Ik heb dit vaak geprobeerd als ik zelf achter het stuur zat maar als je erbij moet nadenken klopt het niet.

Om dit stuk over Harry en het autorijden helemaal rond te maken moet ik eindigen met een persoonlijke herinnering.
Aan het einde van zijn leven besloot Harry dat ik zijn auto zou krijgen. Het was zijn laatste wens. Ik denk dat het een raadsel voor hem was dat ik al jaren zonder auto door het leven ging. Uiteindelijk heb ik zijn laatste wens genegeerd omdat het niet handig was dit te aanvaarden maar het geeft wel aan hoe belangrijk auto rijden voor hem geweest moet zijn.

109 jaar

“Ik word 109,” zei Harry altijd, maar naarmate hij verder voorbij de 80 ging nam dat af. Langzaam jaar na jaar liep de man die altijd rijzig en rechtovereind over straat ging en soeverein achter het stuur zat en met kaarsrechte rug op de fiets meer voorovergebogen lopen, meer voetje voor voetje tot hij tenslotte niet meer zonder rollator naar buiten ging. Hij was erg frafiel geworden.
Hij moet 86 geweest zijn dat we een rondje gingen lopen in de buurt en hij voor het eerst de rollator mee nam. Dat was denk ik ook de dag dat ik me realiseerde dat 109 er niet in zou zitten.
En toen we op de terug weg door het winkelcentrum Hoge Vught ergens op een bankje gingen zitten deed hij heel erg zijn best om de indruk te wekken dat we gingen zitten om bij te praten, deels was dat ook zo maar hij was ook moe en moest even uitrusten. Dat was al vaker gebeurt. Ik was een dag op bezoek bij Harry en Toos en hij stelde voor om Fort Altena te bezoeken.
Dat fort is onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, het is een groot complex van gebouwen met een uitgebreid systeem van dijken eromheen waar je ook ver kan wandelen. Toen een stuk de dijk opgelopen waren bleven we staan om over het prachtige waterrijke platte land te kijken. “Zullen we koffie drinken”, zij hij terwijl hij zich omdraaide om terug te lopen. “Het was toch wel ver genoeg”, zij hij op een vragende toon, alsof hij mij de kans wilde geven om voor te stellen verder te lopen terwijl het duidelijk was dat dit uitdrukkelijk niet de bedoeling was. Het was zijn manier om aan te geven dat hij niet verder kon.

Op tijd zijn

Als we denken aan mensen die altijd op tijd komen zien we misschien snel John Cleese voor ons in “Clockwise” waarin hij als Brian Stimpson, headmaster van Thomas Tompion Comprehensive School als een maniak door Engeland raast om op tijd te komen op een conferentie van headmasters waar hij als voorzitter moet optreden.

Harry was altijd op tijd maar dat was iets wat als natuurlijk gebeurde.
Op een dag moest ik naar een feest en de locatie was een eind weg en wat buitenaf. We hadden afgesproken dat hij me op een bepaald uur zou ophalen, twaalf, één, twee ik weet het niet meer… laten we zeggen één uur. Ik sta op de afgesproken tijd op de afgesproken plek, hij komt aanrijden, stop, ik open de deur en op de radio klinkt, piep, piep, pieeeeeep… het nieuws van één uur.
Ik kan me niet herinneren dat we er enige aandacht aan besteden maar het is me altijd bij gebleven.

Hij verteld eens dat hij vaak met verbazing werd begroet aan de deur als hij bij mensen aanbelde voor een afspraak. “Niemand gaar ervan uit dat je op tijd komt”, vertelde hij.

Ik heb hier wel iets van meegekregen maar ik kom meestal wat te vroeg, dus eigenlijk telt dat niet.

Oorlog, donder en bliksem

Mijn moeder heeft de oorlog in Breda meegemaakt en was dus in de loop van 1944 bevrijd, Harry woonde in Zaandam en heeft dus de hongerwinter meegemaakt. Mede door dat verschil in beleving werd de oorlog redelijk vaak besproken.
Harry en ook zijn broers en zussen leken mensen die geen littekens van de oorlog hadden overgehouden. Na ’45 werd er werk gevonden en getrouwd en verder geleefd.
Ik kan niet zeggen dat wij er thuis veel van merkten dat onze ouders kinderen in de oorlog waren, misschien dat een onderzoek daar ooit nog eens iets over gaat zeggen. Maar er zijn wel een paar kleine dingen die me tot vandaag bij zijn gebleven. twee daarvan ga ik aan dit verhaal toevoegen.

In de huizen waar wij hebben gewoond hebben was er altijd een kelder of kelderkast, een kast onder de trap. En in die kast stond altijd een paar rijen gestapelde conservenblikken. En ik weet helmaal niet meer wat voor blikken dat waren, wortelen, bonen, nasi, maar ze waren er gewoon en ze werden niet gebruikt en voorzover ik weet hebben we het er nooit over gehad.
Vanaf de tijd dat ik weet dat Harry de hongerwinter heeft meegemaakt heb ik dat altijd gekoppeld aan de blikken.

De tweede herinnering is wat complexer. Ik moet eerst wat uitleggen over het huis waar we woonden. Het was een rijtjeshuis maar best groot. En nadat John uit huis was gegaan sliep ik op de zolder, Roelf op de kleine kamer achter en de grote kamer achter was de ouderslaapkamer. De grote slaapkamer voor was de kamer waar een logeerbed stond en een grote tafel aan het raam. Mijn moeder gebruikte die tafel wel eens voor de naaimachine maar die tafel werd vooral gebruikt door Sherry, onze schnautzer / Yorkshire terriër bastaard hond om op te gaan zitten en naar buiten te kijken. Het gebeurde dan ook heel vaak dat als je thuis kwam van school Sherry’s koppie net boven de vensterbank uit kwam, haar oortjes omhoog gingen en ze vervolgen verdween om je later in de gang tegemoet te rennen.
Dit huis was een klassiek Nederlands doorzonhuis dus de ramen voor en achter waren bijna even breed als het huis.

Het was tegen de avond op de dag van mijn herinnering, en het weer was vreemd. Het regende niet maar verder weg in het westen onweerde het met zware donder en bliksem en veel weerlicht. Vanuit ons huis in de Kasterleestraat keken we tussen twee flats door naar een rij flats ruim tweehonderd meter verderop. Daartussen stonden toen al veel grote bomen.
Ik neem aan dit ik iets op mijn zolderkamer moest doen dus ik liep de trap op en terwijl ik boven aan de trap kwam zag ik Harry midden in de slaapkamer staan voor de tafel met de armen langs het lichaam en het gezicht naar het raam, hij keek naar de bliksem.
Dit beeld me is bijgebleven omdat er geen enkele rede was voor Harry om daar op dat moment te staan. Hij stond recht en stil en leek volledig geabsorbeerd door de bliksem.
Wat ik gedaan heb kan ik me niet herinneren, het kan goed zijn dat ik terug naar beneden ben gelopen maar het is zeker dat ik het niet passend vond om iets te zeggen of vragen. We hebben het er ook nooit over gehad.

Dat dit met de oorlog te maken had is dus ook een connectie die ik in mijn hoofd heb gemaakt.

De voorzitter

Om af te sluiten moet ik 1 verhaal nog vertellen. Ik weet niet of er betrokkenen zijn die nog leven dus hou ik het een beetje algemeen.
Mijn oudste broer en ik waren lid van een sportvereniging, een kleine overzichtelijke vereniging. Het rommelde al een tijdje in het bestuur en dat bleef niet onopgemerkt. Op een geven moment was er zelfs sprake van slecht bestuur. Harry is toen met een andere vader naar het huis van de voorzitter van het bestuur gereden, heeft aangebeld, is naar binnen gegaan en heeft de volledige administratie mee genomen. Daarna werden een aantal vaders opgetrommeld voor een vergadering bij ons thuis en ze besloten een nieuw bestuur te vormen met de aanwezige vaders. De functies als penningmeester en secretaris werden toegewezen aan de gene die zich aan bood. Dat proces verliep zonder discussie. Toen aan het einde Harry, die aan het hoofd van de tafel zat en het gesprek leidde omdat hij de administratie had geconfiskeerd, door het lijstje van functies ging bleek dat ze allemaal verdeeld waren behalve die van voorzitter, en dat iedereen aan tafel een functie had behalve Harry. En dus werd Harry maar de voorzitter. Daarna werd de vorming van het bestuur afgehamerd.

Eric van der Linden.

Aangemaakt op 4 juli 2023. laatst gewijzigd op 13 August 2025 om 14:50